Prev

Tomas Venclova

Next

Urodził się 11 września 1937 roku w Kłajpedzie. Litewski poeta, eseista, tłumacz i literaturoznawca. W wieku lat szesnastu zostaje przyjęty na Uniwersytet Wileński, stając się najmłodszym studentem w dziejach tej uczelni. W 1956 roku zostaje na rok usunięty ze studiów, które kończy w roku 1960. Aktywnie uczestniczy w niezależnym życiu literackim Litwy i Rosji, a także w ruchu obrony praw człowieka, co doprowadza w roku 1977 do jego przymusowej emigracji do USA. Z wykształcenia filolog, wykładał na wielu uniwersytetach amerykańskich (m.in. w Berkeley, Los Angeles i Yale); obecnie jest profesorem języków i literatur słowiańskich w Yale University. Obok znacznej ilości poważnych prac poświęconych poezji (m.in. fundamentalnej monografii poświęconej Aleksandrowi Watowi) jest autorem kilku tomów wierszy, a także książek eseistycznych, wydawanych zarówno w USA i na świecie, jak i – od kilku lat – na Litwie. Ogłosił m.in. tomy poezji: Kalbos ženklas (Znak mowy, Wilno 1972); 98 eilėraščiai (98 wierszy, Chicago 1977); Winter Dialogue (Evanston 1997); Sankirta (Wilno 2005), Kitaip (przekłady poetyckie, Wilno 2006); The Junction: Selected Poems (Highgreen 2008); Opisać Wilno (Warszawa 2008); Vilnius: A Personal History (Riverdale-on-Hudson 2009), Obrócone w ciszę (2017).

Sprawuje wiele funkcji, m.in. w latach 1989-91 przewodniczącego Association for the Advancemenets of Baltic Studies, należy do władz PEN Club na uchodźstwie. Wieloletni współpracownik i członek redakcji „Zeszytów Literackich”. Ich nakładem ukazał się tom jego wierszy Rozmowa w zimie (1989, kolejne wznowienia 1991 i 2001), tłumaczonych przez Stanisława Barańczaka przy współudziale Autora; ponadto po polsku wyszedł tomik Sześć wierszy, wydany przy okazji wręczenia poecie doktoratu honoris causa KUL w roku 1991, wybór esejów Kształty nadziei (1995), dwa tomy esejów: Eseje. Publicystyka (2001) i Niezniszczalny rytm. Eseje o literaturze (2002), wydane nakładem Fundacji Pogranicze w Sejnach, która w roku 2002 nadała mu honorowy tytuł Człowieka Pogranicza. Tamże w roku 2008 ukazała się polsko-litewsko-rosyjsko-angielska edycja Wierszy sejneńskich.
Tomas Venclova wyróżniony został Międzynarodową Nagrodą Vilenica (1990), Orderem Giedymina (1999), Litewską Nagrodą Państwową (2001), Nagrodą Obojga Narodów (wraz z Czesławem Miłoszem) przyznawaną przez parlamenty polski i litewski oraz Nagrodą św. Krzysztofa (Wilno 2003), Nagrodą Nowej Kultury dla Nowej Europy (Krynica 2005) oraz Gwiazdą Bałtycką, (Petersburg 2008). Wyróżniony doktoratami honorowymi m.in. przez UMCS, Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet Mikołaja Kopernika i Uniwersytet w Getyndze (Niemcy).

Mieszka w Wilnie.