Miasto, w którym poezja nigdy nie śpi

Tegoroczna Noc Poezji pod hasłem „Kraków w Poezji: Miasto Masa Maszyna”, odbywająca się już po raz szósty w ramach cyklu „Krakowskie Noce”, potrwa niemal całą dobę. Na miłośników wierszy czeka wiele atrakcji w różnych dzielnicach miasta: liczne spotkania poetyckie, warsztaty, prezentacje multimedialne, małe formy teatralne, koncerty poetyckie, promocje książek. To pierwszy raz, kiedy Noc Poezji, organizowana przez Wydział Kultury i Dziedzictwa Narodowego Urzędu Miasta Krakowa, towarzyszy Festiwalowi Miłosza.

 

Tegoroczny temat zainspirowały dwie ważne rocznice – 125 rocznica urodzin Tadeusza Peipera i 115 rocznica urodzin Juliana Przybosia. Ich twórczość dała mocny impuls do refleksji zarówno nad rolą poezji w życiu miasta i jego mieszkańców, jak i nad nowatorstwem w sztuce. Dlatego punktem wyjścia dyskusji w trakcie Nocy Poezji będzie manifest programowy Awangardy Krakowskiej – Miasto. Masa. Maszyna, sformułowany przez jej lidera – Tadeusza Peipera, opublikowany w 1922 roku na łamach czasopisma „Zwrotnica”. Stąd również formuła Nocy – składającej się z wielu małych projektów, realizowanych w różnych zakątkach miasta.

 

Uczestnicy Nocy będą mogli zacząć spotkanie z poezją już o godzinie 8.00. W trakcie Pięknego poranka na ławce pomiędzy Wawelem a Muzeum Archeologicznym swoje wiersze odczyta Zenon Fajfer, znany twórca „liberatury” – poezji podkreślającej nie tylko znaczenie, ale także materialną stronę słowa. W południe w Salonie Literackim Stowarzyszenia Pisarzy Polskich wystąpią Poetki z charakterem. Spotkanie poprowadzi Michał Zabłocki, ale głos w trakcie dyskusji będzie należał głównie do kobiet: Ewy Elżbiety Nowakowskiej, Alicji Baluch, Kingi Olewicz i wielu innych artystek. Również w południe, na Rynku Głównym, Zenon Fajfer wykona swój performance poetycki Liberty Poem, prezentowany wcześniej m.in. w Nowym Jorku, Chicago, Tajpej, Tokio, Wiedniu, Bukareszcie, Wenecji i Brukseli.

 

O 13.00 na dziedzińcu Pałacu pod Baranami odbędzie się koncert Chórtowni (Fundacja Poemat) z koncertem Sielanki Komediowe w wykonaniu chóru PASSIONART do wierszy Michała Zabłockiego. W tym samym czasie w Filharmonii Krakowskiej najmłodsi będą mieli okazję obejrzeć widowisko Taniec z figurami przygotowane przez Balet Dworski Cracovia Danza. Potem scenę przejmą Lew, czarownica i stara szafa w inscenizacji Ballet Excelsior Houston. Tymczasem w Nowohuckiej Bibliotece Publicznej o 15.00 Tomasz Schimscheiner przeczyta wiersze o Krakowie, mieście literatury, poezji i poetów. O roli twórców w życiu miasta będzie natomiast o 15.15 w Klubie pod Jaszczurami opowiadał Jerzy Kronhold, a o 15:30 w Teatrze Nowym swoje wiersze czytać będą Agnieszka Mirahina, Marta Podgórnik, Tadeusz Pióro i Robert Rybicki.

 

Zaczarowana Dorożka zawita do galerii Bonarka City Center. Utwór K.I. Gałczyńskiego usłyszymy w aktorskiej interpretacji Andrzeja Roga, taniec  zielonych gęsi wykona grupa baletowa MDK im. K.I. Gałczyńskiego, a zaśpiewa m.in. Niezależna Grupa Teatralna Porfirion. W przestrzeni handlowej wybrzmią wiersze krakowskich poetów, dotykające tematu magii miasta. Z kolei od 17.00 w Podgórskiej Bibliotece Publicznej odbędzie się poetyckie pranie połączone z głośnym czytaniem wierszy Tadeusza Peipera, Adama Ważyka, Jalu Kurka i innych. O 17.15 w Pałacu Wielkopolskich rozgości się Poezja w Krakowie i odbędzie się Spotkanie przy wierszach. Utwory krakowskich poetów oraz swoje własne przeczytają m.in. Marcin Baran, Leszek Aleksander Moczulski i Ryszard Krynicki.

 

O godzinie 18.00 na Zakrzówku Korporacja Ha!Art rozpocznie Walkę o oddech. W nawiązaniu do przekonania Tadeusza Różewicza, że „Poezja jest walką o oddech”, w trakcie spotkania na wolnym powietrzu kilkanaścioro poetów i poetek wygłosi wiersze o przyrodzie, a po nich głos zabierze publiczność. Spotkanie poprowadzą Maja Staśko i Piotr Puldzian Płucienniczak. Wracając do centrum będzie można spotkać aktorów Teatru KTO w Peregrinusie – wędrującym spektaklu, który wyruszy z Rynku Głównego 34.

 

Bezpośrednim nawiązaniem do twórczości Tadeusza Peipera będzie spektakl poetycki o godz. 19.00 na Scenie Teatru Zależnego w wykonaniu i reżyserii Ziuty Zającówny pt. Nowe usta. Teatr burmistrza marzeń niezamieszkanych, stanowiący autorski collage tekstów Peipera. Po spektaklu planowane jest spotkanie z prof. dr hab. Jarosławem Fazanem, autorem książki Od metafory do urojenia. Próba patografii Tadeusza Peipera. O tej samej godzinie Noc Poezji rozpocznie się także w budynku teatru przy Szpitalu Specjalistycznym im. dr. J. Babińskiego, gdzie w spektaklu Zawirowani aktorzy przeczytają wiersze pacjentów, których prace plastyczne zostaną wyświetlone na ścianach.

 

W Klubie pod Jaszczurami o 20.00 będzie miał miejsce finał Turnieju Jednego Wiersza. Ta niecodzienna rywalizacja to powrót do tradycji sięgającej 1966 roku – laureatami Turnieju byli m.in. Julian Kornhauser, Adam Zagajewski i Marcin Baran. O tej samej godzinie na plenerowo-podziemny seans/happening/amballage inspirowany międzywojenną katastroficzną poezją awangardową zaprasza Teatr Mumerus. Będzie to jedyna w swoim rodzaju wędrówka śladami tekstów do podziemnej krainy wnętrz dawnego więzienia i klasztoru (dziś Muzeum Archeologicznego w Krakowie, ul. Senacka 3). Tytuł projektu – „WPOPSZEK” (reż. Wiesław Hołdys) jest nawiązaniem do tytułu poematu futurysty Jerzego Jankowskiego „Tram wpopszek ulicy”.

 

O 22.30 odbędzie się specjalne spotkanie w cyklu Krakowskiego Salonu Poezji Anny Dymnej Drzewka Kazimierza – choć jak zawsze spotkamy się w Teatrze Słowackiego, wiersze przeniosą nas na uliczki Kazimierza. W programie, oprócz tradycyjnych utworów żydowskich, usłyszymy także wiersze Jacka Cygana i Leopolda Kozłowskiego – ostatniego klezmera Galicji. Bezpłatne wejściówki na to wydarzenie będzie można od 9 czerwca odbierać w kasie teatru.

 

Wśród innych punktów programu znajdą się m.in. koncert pieśni do tekstów Jana Twardowskiego w wykonaniu Krzysztofa Napiórkowskiego (Klub Loża ZASP), koncert jubileuszowy Lidii Jazgar z zespołem Galicja, koncert piosenek Andrzeja Zaryckiego do tekstów Agnieszki Grochowicz (Oglądanie chmur) oraz koncert Jagi Wrońskiej.

 

To tylko część wydarzeń, które odbędą się podczas Nocy Poezji, organizowanej przez Wydział Kultury i Dziedzictwa Narodowego Urzędu Miasta Krakowa i Kraków Miasto Literatury UNESCO. Cały program dostępny jest na stronie http://www.krakowskienoce.pl/noc_poezji/200464,0,1,program.html. Krakowskie Biuro Festiwalowe i Fundacja Miasto Literatury, organizatorzy 5. Festiwalu Miłosza pod hasłem „Piesek przydrożny”, serdecznie zapraszają.