Krzysztof Siwczyk o idei tegorocznej edycji festiwalu

Czesław Miłosz, obywatel Polski i świata, za życia wyjątkowo dbał o otwieranie polskiej literatury na literaturę światową. Siłą swojego międzynarodowego autorytetu zdjął z języka polskiego odium kompleksu, zaś dzięki poezji uczynił z niego idiom równorzędny dominującym i dużym językom, w którym da się wypowiedzieć złożone tajemnice indywidualnej i zbiorowej egzystencji. W głębokim sensie Miłosz „zdobył władzę” nad światem literatury. Zdobycie władzy, jedna z kanonicznych pozycji książkowych Miłosza i jego pierwsza powieść, nie opowiada przecież li tylko o instalowaniu się w Polsce stalinizmu i nie jest tylko powieścią z personalnym kluczem. Nade wszystko mówi o zdobywaniu władzy na poziomie wyobraźni, o zawłaszczeniu duchowych aspiracji człowieka przez określony, uwłaczający tym aspiracjom model narracji o świecie. Nasza współczesność, zwłaszcza w wymiarze globalnym, wydaje się grą narracji i przepychanką, w której o władzę nad wyobraźnią jednostki walczą różne opowieści upraszczające głębię doświadczenia świata. Tworzą one też presję cenzury i autocenzury, których sprzężenie daje się dostrzec w języku, jakim mówimy o świecie. W ósmej edycji Festiwalu Miłosza przyjrzymy się tym opowieściom: wspólnie z gośćmi ze świata i Polski będziemy je interpretować i krytycznie demontować.

Festiwal Miłosza jest przede wszystkim żywym forum dialogu toczącego się w wielu językach, na styku wielu kultur i strategii opisu świata, a poeci z Polski i zagranicy dostarczają temu dialogowi wysokooktanowego, lirycznego paliwa. Bogaty program Festiwalu obejmuje spotkania autorskie, debaty panelowe, warsztaty edukacyjne, wydarzenia artystyczne, premiery tomów poetyckich i magazynów literackich, a także pasmo OFF, prezentujące poezję eksperymentalną i performatywną, w tym roku skupioną wokół zagadnień rewolucji, przemocy – również tej symbolicznej – i nade wszystko artystycznych sposobów pokojowego „przejmowania władzy”.

Pod Wawel zjadą poetki i poeci z różnych obszarów językowych i kulturowych. Wezmą udział w spotkaniach z publicznością podczas prezentacji indywidualnych i zbiorowych, a przekłady ich książek znajdą szybką drogę do polskiego odbiorcy. Marka Festiwalu Miłosza czyni bowiem z tych książek materialny i trwały komponent wzbogacający kulturę narodową. Kultura narodowa wzbogaca się, zmienia i aktualizuje również dzięki poszerzającemu język wzajemnej komunikacji przekładowi, cywilizując walkę o symboliczną władzę. Kultura musi być gościnna, żeby nie okazała się zniewoleniem poprzez jeden dominujący dyskurs. Festiwal Miłosza zbudował dom gościnny, w którym wielość języków wybrzmiewa nieustającym zaproszeniem.

 

                                                                                  Krzysztof Siwczyk, Dyrektor Artystyczny Festiwalu Miłosza

Festiwal Miłosza pod hasłem „Zdobycie władzy” odbędzie się między 6 a 9 czerwca w Krakowie.