Znamy pierwszych gości 15. Festiwalu Miłosza!

Claudia Rankine, autorka Obywatelki. Amerykańskiej liryki uznanej za najważniejszą książkę poetycką XXI wieku w Stanach Zjednoczonych, a także Radmila Petrović i Alicia Es. Martínez Juan, poetki sieci Versopolis – to pierwsze gościnie tegorocznej edycja Festiwalu Miłosza, która rozpocznie się 27 czerwca i potrwa do 5 lipca. Hasło wydarzenia brzmi Przeciwko nim – zostało zainspirowane tytułem utworu pochodzącego z Poematu o czasie zastygłym, debiutanckiego tomu poetyckiego Czesława Miłosza.

Ponadnarodowy przepływ poezji, przedstawianie polskiej publiczności nagradzanych twórców z zagranicy, a także prezentowanie awangardowej perspektywy w literaturze światowej – takie cele od lat przyświecają organizatorom Festiwalu Miłosza. Dzięki temu wydarzeniu, kontynuującemu tradycję Spotkań Poetów Wschodu i Zachodu pod patronatem Czesława Miłosza i Wisławy Szymborskiej, miasto co roku staje się przestrzenią twórczego dialogu artystów literackich z rozmaitych stron świata. Program 15. edycji Festiwalu Miłosza będzie wypełniony spotkaniami z poetami reprezentującymi różne języki, dykcje i przekonania o roli poezji. Równocześnie twórcy programu festiwalu położyli nacisk na potencjał poezji do wchodzenia w dialog z rzeczywistością, jej moc reagowania na zjawiska współczesności i ich polityczne aspekty – tym samym, odwołując się do sylwetki patrona wydarzenia, zwracają uwagę na niesłabnącą aktualność i relewantność tej formy literatury.

Przeciwko nim – motywem przewodnim tegorocznego Festiwalu Miłosza

„Pod tym niebem, w XX wieku / życie trudne i prawda niełatwa” – tymi wersami kończy się wiersz Przeciwko nim, którego tytuł stanowi motyw przewodni 15. edycji Festiwalu Miłosza.

„Po niemal stu latach te słowa nie straciły na aktualności” – mówi Szymon Kloska, kurator wydarzenia. „W tym roku powracamy do początków nestora polskiej poezji. Przeciwko nim to utwór zawarty w debiutanckim tomie Poemat o czasie zastygłym, który został wydany, gdy Miłosz miał zaledwie 22 lata. Poczucie historycznej doniosłości i możliwość artykułowania społeczno-politycznych napięć, stawianie przenikliwych diagnoz rzeczywistości – tym umiejętnościom Miłosz dał wyraz w zadziwiający sposób w tak młodym wieku”.

„Decydując się na takie motto, kontynuujemy tradycję ukazywania społecznych wymiarów poezji. Tegoroczne wydarzenie, podobnie jak dwie poprzednie edycje, stara się odpowiedzieć na pytanie, w jaki sposób poezja może stać się językiem opisującym świat, a w szczególności trudną rzeczywistość społeczną, którą organizuje narastająca w ostatnich latach polaryzacja” – dodaje Maria Świątkowska, dyrektorka wykonawcza festiwalu.

Claudia Rankine, autorka kultowej Obywatelki. Amerykańskiej liryki

„Jej poezja zmusza czytelników do przyjrzenia się sobie i społeczeństwu, w którym żyją” – tak o gościni honorowej tegorocznej edycji Festiwalu Miłosza pisano na łamach magazynu „Publishers Weekly”. Natomiast poeta Mark Doty nazwał ją „nieustraszoną poetką”, której innowacyjne formalnie utwory „badają różne rodzaje granic: sporny obszar między poezją i prozą, słowem a obrazem, poczuciem podmiotowości i zewnętrznym definiowaniem przez kolor skóry, ekonomię i globalną kulturę korporacyjną”. Claudia Rankine to urodzona na Jamajce amerykańska poetka, eseistka i dramatopisarka. Spośród ośmiu opublikowanych przez nią książek największy rozgłos przyniosła jej Obywatelka. Amerykańska liryka (w Polsce ukazała się nakładem Wydawnictwa Karakter w 2025 roku). W tym oryginalnym i przejmującym dziele Rankine przełamuje granice gatunków literackich w poszukiwaniu nowego języka, w którym dokonuje przenikliwej diagnozy amerykańskiego społeczeństwa, w bezlitosny sposób obnaża panujący w nim rasizm, z wnętrza własnego doświadczenia opisuje mikroagresje stanowiące codzienność czarnoskórych mieszkańców USA. Książka jako pierwsza w historii została nominowana do National Book Critics Circle Award jednocześnie w kategoriach „Poezja” i „Krytyka” (zdobyła ostatecznie nagrodę w kategorii „Poezja”). Podczas Festiwalu Miłosza porozmawiamy z autorką o tym, w jaki sposób poezja – jako przestrzeń wolności ekspresji – może stanowić narzędzie do obnażania społecznej i systemowej niesprawiedliwości, a także do aktywnego wyobrażania sobie innego świata.

Versopolis – nowe głosy europejskiej poezji na Festiwalu Miłosza

Już cztery lata temu Festiwal Miłosza, nagrodzony prestiżowym tytułem Europe for Festivals, Festivals for Europe (EFFE), dołączył do międzynarodowej sieci festiwali poetyckich Versopolis. Ta ogólnoeuropejska inicjatywa, zrzeszająca blisko 40 festiwali poetyckich, wspiera wymianę poetycką poprzez koordynowanie powstawania przekładów nowych wierszy oraz prezentację twórczości autorów należących do sieci. Do tej pory w ramach partnerstwa z Versopolis na Festiwalu Miłosza swoje utwory, nietłumaczone do tej pory na język polski, przedstawili tacy artyści, jak Ija Kiwa z Ukrainy, Antoine Cassar z Malty, Yolanda Castaño z Hiszpanii, Yolanda Aurora Bohm Ramirez ze Szwecji oraz Joelle Taylor z Wielkiej Brytanii. Tym razem festiwalowa publiczność pozna utwory serbskiej poetki Radmili Petrović oraz obejrzy performans hiszpańskiej poetki Alicii Es. Martínez Juan.

Radmila Petrović niewątpliwie należy do grona najciekawszych i najistotniejszych reprezentantek młodego pokolenia serbskich twórców, jest laureatką 42. Lim River Poetry Evenings oraz zwyciężczynią 22. konkursu poetyckiego im. Desanki Maksimović. Ta ostatnia nagroda pozwoliła jej wydać tomik Celulozni rokenrol (‘Celulozowy rock and roll’). Jej trzeci tomik Moja mama wie, co się wyprawia w miastach, jedna z ważniejszych współczesnych serbskich książek, stała się bestsellerem i została wydana w Polsce (tłum. Aleksandra Wojtaszek, Biuro Literackie), Niemczech, Macedonii Północnej, Czarnogórze oraz Bośni i Hercegowinie. Twórczyni uczestniczyła w licznych festiwalach i spotkaniach poetyckich w Europie, jest laureatką nagrody „Koło brzegu poezji i prozy” na festiwalu TransPort Literacki. Mieszka w Belgradzie.

Urodzona w hiszpańskim Burgos Alicia Es. Martínez Juan jest dziennikarką, poetką i aktywistką. Jej utwory zostały przetłumaczone na języki francuski, portugalski i arabski. Choć opublikowała cztery tomy poezji, jak sama twierdzi, jej głos najlepiej rozbrzmiewa w performansach, na placach i scenach. Jej twórczość ma charakter interwencyjny i zaangażowany – łączy różne formy ekspresji, jak słowo i dźwięk, stanowi formę aktywizmu poprzez sztukę. Sama poetka określa się mianem artywistki, przeżywczyni, najemniczki i piratki. Animuje społeczną i poetycką scenę Toledo, od 2013 roku jest dyrektorką hiszpańskiej edycji międzynarodowego festiwalu poezji Voix Vives de Méditerranée en Méditerranée. Prowadzi warsztaty dla dzieci i dorosłych, występuje w spektaklach jako aktorka i tancerka, jest założycielką El Dorado Activismo Cultural, stowarzyszenia promującego krytyczne myślenie poprzez działania poetyckie, czy Matadero Lab, organizacji zajmującej się sztuką i edukacją.

Zapraszamy na kanały społecznościowe festiwalu [LINK]

Organizatorami Festiwalu Miłosza są: Miasto Kraków i Krakowskie Biuro Festiwalowe, operator programu Kraków Miasto Literatury UNESCO.

Partnerem strategicznym festiwalu jest Fundacja Wisławy Szymborskiej.

Dofinansowano w ramach programu międzynarodowej sieci festiwali poetyckich Versopolis.

Zadanie publiczne jest finansowane ze środków Miasta Krakowa.

Pochodzący z Jamajki poeta Ishion Hutchinson jest kolejnym gościem Festiwalu Miłosza – weźmie udział w prowadzonym przez Jerzego Jarniewicza spotkaniu w Pałacu Potockich. Ale to nie wszystko! W programie krakowskiego święta poezji zlazły się nowe wydarzenia, m.in. benefis Bohdana Zadury, slam poetycki, spotkanie o poezji Krystyny Miłobędzkiej i rozmowa z Krystyną Dąbrowską. Obowiązują bezpłatne wejściówki – dystrybucja rusza 18 czerwca o godzinie 12.00.

Ishion Hutchinson to pochodzący z Jamajki twórca, nagrodzony m.in. PEN/Joyce Osterweil Award for Poetry. Jego zbiór House of Lords and Commons z 2016 roku zdobył National Book Critics Circle Award w kategorii „poezja”. Autor pojawi się w Krakowie 6 lipca z premierowym tomem Szkoła ćwiczeń (Ossolineum, 2025). Publikacja ta łączy dwie czasoprzestrzenie – na realia jamajskiej szkoły u schyłku XX wieku nakłada się rzeczywistość karaibskich żołnierzy ginących podczas pierwszej wojny światowej. Szkoła ćwiczeń to zarówno „pomnik” ku pamięci poległych, jak i próba wydobycia z zapomnienia wymazanych momentów historii.

29 czerwca wielbiciele twórczości Bohdana Zadury wezmą udział w benefisie z okazji 80. urodzin autora. Prozaik, krytyk literacki i tłumacz (przekłady z języka angielskiego, węgierskiego, rosyjskiego, ukraińskiego i białoruskiego) jest laureatem Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius za całokształt twórczości. Otrzymał również Literacką Nagrodę Europy Środkowej Angelus za przekład książki Kateryny Babkiny.

Poetka Krystyna Dąbrowska, laureatka licznych wyróżnień, m.in. Nagrody im. Wisławy Szymborskiej, Nagrody Fundacji Kościelskich czy Nagrody Literackiej m.st. Warszawy, znana jest również ze swojej pracy tłumaczki – przełożyła trzy tomy poezji noblistki Louise Glück. 3 lipca w Pałacu Potockich autorka Miasta z indu opowie o swojej twórczości i pracach translatorskich w rozmowie z Anną Marchewką.

Listę festiwalowych spotkań dopełni rozmowa o zmarłej w tym roku wybitnej poetce Krystynie Miłobędzkiej. 5 lipca w Pałacu Potockich nie zabraknie wspomnień o autorce, wysłuchamy też utworów twórczyni z tomu Więcej nic. W spotkaniu prowadzanym przez Jarosława Borowca wezmą udział Karolina Górniak-Prasnal i Anna Kałuża.

Na Festiwalu Miłosza nie mogło zabraknąć popularnego Slamu w Magazynie Kultury. Prowadzone przez Tomasza Biskupa wydarzenie przeznaczone dla młodych poetów odbędzie się 2 lipca tradycyjnie w Kolanku Nº 6.

Wszystkie wydarzenia są bezpłatne, ale obowiązują na nie wejściówki, które będą dostępne od 18 czerwca 2025 roku od godziny 12.00 na stronie www.kbfbilety.krakow.pl i za pośrednictwem aplikacji KBF: PLUS. Program wydarzenia jest dostępny na naszej stronie. Siedzibą centrum festiwalowego będzie Pałac Potockich.

Zapraszamy na kanały społecznościowe festiwalu.

Organizatorami Festiwalu Miłosza są: Miasto Kraków, Krakowskie Biuro Festiwalowe, operator programu Kraków Miasto Literatury UNESCO, oraz Stowarzyszenie Pisarzy Polskich.

Partnerzy: British Council, Versopolis, Fundacja Wisławy Szymborskiej, Nagroda im. Wisławy Szymborskiej, Instytut Kultury Willa Decjusza

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z programu Promocja czytelnictwa 2025.

Zadanie publiczne jest finansowane ze środków Miasta Krakowa.

KBF jest gminną instytucją kultury, która od blisko trzydziestu lat nieprzerwanie działa na rzecz rozwoju przemysłów kreatywnych, turystyki kulturalnej, branży spotkań i przemysłów czasu wolnego. Główne obszary działalności KBF to: literatura, film, muzyka, sztuki wizualne, turystyka, inicjatywy lokalne i edukacja. Instytucja zajmuje się organizacją i promocją imprez kulturalnych o zasięgu lokalnym, ogólnopolskim i międzynarodowym, takich jak Misteria Paschalia, Festiwal Muzyki Filmowej w Krakowie, Festiwal Conrada, Wianki i wiele innych. KBF jest również współgospodarzem Pałacu Potockich, wydawcą czasopism i operatorem programów Kraków Culture, Kraków Miasto Literatury UNESCO oraz Krakow Film Commission.

Rozmowy z Małgorzatą Lebdą, Harry Josephine Giles, Joelle Taylor, Jeleną Głazową czy Krzysztofem Czyżewskim – przedstawiamy program Festiwalu Miłosza! Podczas wydarzenia, które potrwa od 29 czerwca do 6 lipca 2025 roku, czytelnicy spotkają się z blisko osiemdziesięcioma twórcami
i twórczyniami. Debaty, czytania poezji, koncerty, pokazy audiowizualne, warsztaty, performanse – tegoroczny program pełen jest różnorodnych poetyckich inicjatyw. Wydarzenia organizowane w kilku lokalizacjach są bezpłatne, obowiązują wejściówki.

Hasłem tegorocznej edycji Festiwalu Miłosza jest tytuł jednego z najbardziej przejmujących późnych wierszy noblisty „TO” – mówi Szymon Kloska, kurator wydarzenia. W utworze „TO” znajdujemy wyznanie starego poety dotyczące ludzkiej bezradności w obliczu spotkania z nieuchronnym złem. To zło jawi się jako niezbywalna część naszego doświadczenia. Natomiast w wierszu zdaje się czaić pytanie, czy świadomość obecności tego, czego poeta nie podejmuje się nazwać, nie jest aby źródłem mocy czy nadziei.

Niezmiennie od lat zapraszamy do współtworzenia festiwalu środowiska twórcze i aktywistyczne z Krakowa. Podobnie jak w poprzednich latach spotkania festiwalowe zlokalizowane są nie tylko w Pałacu Potockich. Duża część wydarzeń odbędzie się w Spółdzielni Ogniwo, Willi Decjusza czy siedzibie krakowskiego oddziału Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, współorganizatora festiwalu – mówi Maria Świątkowska, menadżerka wydarzenia. W tym roku zaproponowaliśmy mnóstwo interesujących formatów – dodaje. Odbędą się nie tylko debaty i czytania poezji, ale również performanse, slamy, spektakle, wydarzenia w stylu Open Mic i koncerty. Zależy nam, by pokazywać poezję we wszystkich jej formach.

Początek festiwalu: Studio im. Romany Bobrowskiej S-5 i Willa Decjusza

W ramach preludium do festiwalu spotkamy się 28 czerwca w krakowskim oddziale Stowarzyszenia Pisarzy Polskich podczas Drugiej nocy mega Zinu, czyli konkursu poetyckiego i redagowania w czasie rzeczywistym jednodniówki i almanachu święta poezji pod Wawelem. Natomiast w Studiu im. Romany Bobrowskiej S-5 odbędzie się transmitowany przez Radio Kraków koncert Adama Ziemianina Poeci Polscy. Niedzielne wydarzenia (29 czerwca) odbędą się w Willi Decjusza. W programie znalazły spotkania z poetami, m.in. Dagmarą Kraus z Niemiec czy Krzysztofem Lisowskim, a także dyskusja wokół tomu poezji TO Czesława Miłosza i śladach twórczości noblisty w najnowszej poezji. Dzień zakończy rozmowa z nominowanymi do Nagrody im. Wisławy Szymborskiej: Urszulą Honek, Stanisławem Kaliną Jaglarzem, Olą Lewandowską, Antoniną Tosiek i Joanną Żabnicką.

Zagraniczni goście

Versopolis, sieć blisko 40 europejskich festiwali literackich, która wspiera młodych poetów i promuje ich twórczość poza granicami ojczystych krajów, zaznaczy mocno swoją obecność podczas święta poezji w Krakowie. W ramach współpracy z siecią w tym roku będziemy gościć wybitną performerkę słowa mówionego Joelle Taylor, laureatkę T.S. Eliot Prize i Polari Book Prize. Z festiwalową publicznością spotka się Harry Josephine Giles, której tom Tonguit znalazł się na krótkiej liście nominowanych do Edwin Morgan Poetry Award oraz Felix Dennis Prize for Best First Collection, czy Penny Boxall, stypendystka Międzynarodowego Programu Rezydencjalnego Krakowa Miasta Literatury UNESCO. Poetka podczas pobytu w naszym mieście pracowała nad performansem Replaying the Tape, a polscy widzowie zobaczą jego premierę na Festiwalu Miłosza.

Na festiwalu pojawi się również uhonorowany ukraińską nagrodą LitAkcent poeta Myrosław Łajuk, który zaprezentuje publiczności książkę Bachmut zawierającą reportaże z frontu w Ukrainie, Amerykanin Wayne Miller, laureat wielu nagród i stypendiów, oraz tłumacz Wiktor Melnyk, autor pierwszego przekładu dramatu Juliusza Słowackiego Kordian na język ukraiński. Łotewska poetka i artystka wizualna Jelena Głazowa opowie o swoim wznowionym tomie Weź swą gębę w garść, lesie i zaprosi czytelników na pokaz audiowizualny.

Polska poezja ma się dobrze

Co roku na festiwalu pojawiają się najważniejsi polscy poeci i poetki, obok których nie można przejść obojętnie. Tym razem będziemy gościć Małgorzatę Lebdę, laureatkę najważniejszych i najbardziej prestiżowych wyróżnień na czele z Nagrodą Literacką Gdynia, Nagrodą im. Wisławy Szymborskiej czy Nagrodą Poetycką im. Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego za najlepszy tom roku – ORFEUSZ. Z czytelnikami spotkają się również: Darek Foks, pisarz, filmowiec i artysta sztuk wizualnych, Kasper Pfeifer, poeta i stypendysta Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla wybitnych młodych naukowców, czy Krzysztof Czyżewski, pisarz, reżyser i animator działań międzykulturowych, współtwórca Fundacji Pogranicze, który podczas festiwalu wygłosi również tradycyjny wykład mistrzowski.

W połowie 2025 roku swoje premiery ma szereg tytułów, z których część będzie po raz pierwszy dostępna na Festiwalu Miłosza. Czytelnicy spotkają się m.in. z Jakubem Gutkowskim, zdobywcą Nagrody KMLU za zbiór livestream, oraz Krzysztofem Pietralą, który opowie o tomie Ao Manao.

Nie zabraknie uwielbianego przez publiczność wydarzenia Republica Poetica, podczas którego goście festiwalu czytają wiersze w kilku różnych językach, a także tradycyjnych rozmów o poezji, w tym o twórczości Czesława Miłosza, Wisławy Szymborskiej i Krystyny Miłobędzkiej.

Poezja w wielu wymiarach: dla dzieci, melomanów, teatrofilów

Organizatorzy Festiwalu Miłosza zadbali o różnorodność wydarzeń – w programie znajdziemy warsztaty poetyckie dla dzieci i młodzieży, spektakl Dramat w trzech aktach poetyckich, koncerty i pokazy audiowizualne. Uczestnicy festiwalu porozmawiają również o projekcie Emultipoetry, czyli Wierszach na murach, wysłuchajązmagań poetów podczas spotkań w stylu Open Mic, będą też gościć w Radiu Kraków na jubileuszu Elżbiety Zechenter-Spławińskiej. Na sam koniec wydarzenia prawdziwa perełka – koncert poezji Ryszarda Krynickiego.

Nagrody i nagrodzeni

Tradycyjnie podczas festiwalu wręczona zostanie Nagroda im. Wisławy Szymborskiej. Czytelnicy spotkają się z nominowanymi do wyróżnienia, jak również – dzień po uroczystej gali – z jej laureatem lub laureatką. Porozmawiamy też z nominowanymi do Nagrody Literackiej Gdynia w kategorii „poezja”.

Wszystkie wydarzenia są bezpłatne, ale obowiązują na nie wejściówki, które będą dostępne dwa tygodnie przed rozpoczęciem festiwalu na stronie www.kbfbilety.krakow.pl i za pośrednictwem aplikacji KBF: PLUS. Program wydarzenia jest dostępny na stronie www.miloszfestival.pl. Siedzibą centrum festiwalowego będzie Pałac Potockich.

Zapraszamy na kanały społecznościowe festiwalu.

Organizatorami Festiwalu Miłosza są: Miasto Kraków, Krakowskie Biuro Festiwalowe, operator programu Kraków Miasto Literatury UNESCO, oraz Stowarzyszenie Pisarzy Polskich

Partnerzy: British Council, Versopolis, Fundacja Wisławy Szymborskiej, Nagroda im. Wisławy Szymborskiej, Instytut Kultury Willa Decjusza

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z programu Promocja czytelnictwa 2025.

Zadanie publiczne jest finansowane ze środków Miasta Krakowa.

KBF jest gminną instytucją kultury, która od blisko trzydziestu lat nieprzerwanie działa na rzecz rozwoju przemysłów kreatywnych, turystyki kulturalnej, branży spotkań i przemysłów czasu wolnego. Główne obszary działalności KBF to: literatura, film, muzyka, sztuki wizualne, turystyka, inicjatywy lokalne i edukacja. Instytucja zajmuje się organizacją i promocją imprez kulturalnych o zasięgu lokalnym, ogólnopolskim i międzynarodowym, takich jak Misteria Paschalia, Festiwal Muzyki Filmowej w Krakowie, Festiwal Conrada, Wianki i wiele innych rozpoznawalnych marek. KBF jest również współgospodarzem Pałacu Potockich, wydawcą czasopism i operatorem programów Kraków Culture, Kraków Miasto Literatury UNESCO oraz Krakow Film Commission.

Tradycyjnie w Światowy Dzień Poezji ogłaszamy daty jednej z najważniejszych imprez literackich w Polsce! Festiwal Miłosza 2025 będzie trwać od 29 czerwca do 6 lipca – w tym czasie wydarzenie ponownie zgromadzi w Krakowie twórców i miłośników poezji. Tegoroczna edycja po raz trzeci jest organizowana we współpracy z europejską siecią festiwali poetyckich Versopolis, co oznacza, że przed polskimi czytelnikami zadebiutują kolejni zagraniczni twórcy, dotychczas nieznani polskiemu odbiorcy.

Hasło tegorocznej edycji festiwalu jest zarazem tytułem wydanego 25 lat temu tomu poetyckiego Czesława Miłosza, jak i wiersza otwierającego tę publikację. W utworze TO znajdujemy dojmujące wyznanie starego poety o niemożności uchwycenia pewnych aspektów rzeczywistości. TO stanowi źródło poezji, a zarazem wyznacza nieprzekraczalną granicę wyrażalnego. TO oznacza natknięcie się na kamienny mur, i zrozumienie, że ten mur nie ustąpi żadnym naszym błaganiom.

Dojmująca obecność tego, co niewysłowione, nie daje spokoju Miłoszowi: Żebym wreszcie mógł powiedzieć, co siedzi we mnie. Nienazywalne paradoksalnie przykuwa uwagę poetów dążących do wyrażenia go w języku. Bywa, że TO skrywane jest pod ekstatycznymi pochwałami istnienia, obrazami niedosięgłych idylli. Potrafi wychynąć niepohamowanym, niemym krzykiem czy wpleść się miedzy znaczenia słów nazywających rzeczy bardziej znośne. Podczas Festiwalu Miłosza wsłuchamy się w poezję, która mimo wszystko dąży do uchwycenia tego, co nieuchwytne.

Europejskie głosy na Festiwalu Miłosza

Festiwal Miłosza już od trzech lat jest częścią Versopolis – sieci zrzeszającej blisko 40 międzynarodowych festiwali poetyckich. To partnerstwo pozwala polskiej publiczności poznawać twórczość zagranicznych poetów, w tym młode głosy oraz autorów uznanych w swoich krajach, ale wciąż mało znanych w Polsce. W tym roku na festiwalu pojawi się uhonorowana nagrodą poetycką im. T.S. Eliota brytyjska poetka i performerka. Joelle Taylor.

– Członkowie Versopolis to utalentowani artyści, często przedstawiciele młodego pokolenia, najnowsze poetyckie głosy z całej Europy. Nierzadko są to postaci, które – choć cieszą się uznaniem w zagranicznym środowisku literackim – nie są bliżej znane polskim czytelnikom – mówi Maria Świątkowska, managerka Festiwalu Miłosza. – Dzięki Versopolis możemy prezentować przekłady ich wierszy przygotowane specjalnie na nasz festiwal!

Spoken word i poetycki performans

Festiwal Miłosza od lat promuje różnorodne formy wyrazu artystycznego. W tym roku na festiwalowej scenie zobaczymy znaną już polskim czytelnikom Harry Josephine Giles (Szkocja), która zaprezentuje spektakularny Port hwjezdny Topjo, wyróżnioną Nagrodą im. Arthura C. Clarke’a opowieść wierszem w konwencji science fiction, opublikowaną w Polsce w przekładzie Krzysztofa Bartnickiego przez Wydawnictwo Ha!art. Do Krakowa powróci także Penny Boxall (Wielka Brytania), stypendystka Międzynarodowego Programu Rezydencjalnego Krakowa Miasta Literatury UNESCO, która zaprezentuje performans Replaying the Tape łączący poezję, muzykę i badania naukowe.

– Bardzo zależy nam na prezentowaniu twórców zaangażowanych w poezję spoken word oraz performans. Harry Josephine Giles, którą ponownie będziemy mieli okazję zobaczyć na festiwalowej scenie, to wielokrotnie nagradzana poetka i performerka pochodząca z Orkadów. Jest gwarancją świetnego widowiska – mówi Szymon Kloska, kurator programowy Festiwalu Miłosza. – Do Krakowa powróci także Penny Boxall, która podczas pobytu rezydencjalnego w Willi Decjusza tworzyła performans „Replaying the Tape”. Bardzo się cieszę, że na festiwalu wreszcie będziemy mogli zobaczyć efekty jej pracy.

Bogaty program i literacka mapa Krakowa

W ramach Festiwalu Miłosza odbędą się spotkania autorskie, debaty, czytania poezji, performanse, slamy oraz koncerty. Festiwalowe wydarzenia zagoszczą w wielu miejscach Krakowa, m.in. Pałacu Potockich, Willi Decjusza oraz Spółdzielni Ogniwo. Szczegółowy program zostanie ogłoszony już za parę tygodni.

Świętujemy Międzynarodowy Dzień Poezji!

A już dziś, 21 marca 2025 roku o godz. 18.00, zapraszamy do Spółdzielni Ogniwo na spotkanie z poetkami i poetami współczesnej sceny literackiej. W programie wieczoru znajdą się czytania wierszy oraz rozmowy o najnowszych projektach literackich. Wydarzenie uświetnią: Anouk Herman, Patryk Kosenda, Karolina Krasny, Przemysław Suchanecki oraz Stanisław Kalina Jaglarz. Spotkanie poprowadzi Zuzanna Sala. Wstęp wolny! Szczegóły wydarzenia znajdziecie TUTAJ.

Zarezerwujcie daty i do zobaczenia na Festiwalu Miłosza 2025!

Organizatorzy: Miasto Kraków, KBF – operator programu Kraków Miasto Literatury UNESCO, Stowarzyszenie Pisarzy Polskich, Stowarzyszenie Twórców Literatury

Współorganizacja: Spółdzielnia Ogniwo, Pałac Potockich, Versopolis

Ponad siedemdziesiąt wydarzeń: spotkania, debaty, slamy poetyckie, dyskusje i rozmowy – te na scenie i te w poetyckich kuluarach. 7 lipca zakończył się tegoroczny Festiwal Miłosza, a jego zwieńczeniem było wręczenie Nagrody im. Wisławy Szymborskiej, którą w tym roku otrzymała Magdalena Bielska za „Poradnik dla niedawno zmarłych” (Wydawnictwo a5).

Spotkania z takimi twórcami i twórczyniami jak Cynthia Haven, Yang Lian, Monika Herceg, Katja Gorečan, Dmitrij Strocew, Yolanda Castaño czy Hinemoana Baker wywołały wiele wzruszeń i były przyczynkiem do niezliczonych rozmów prowadzonych zarówno w festiwalowych przestrzeniach, jak i na ulicach Krakowa.

Wielbiciele poezji spotykali się w tym roku nie tylko Pałacu Potockich. Festiwalowe wydarzenia organizowane były m.in. w Willi Decjusza, Spółdzielni Ogniwo czy HEVRE. Pojawiała się poezja znana i lubiana przez czytelników, ale również taka, która na festiwalu została odczytana w języku polskim po raz pierwszy.

Festiwal zakończyła Gala Nagrody im. Wisławy Szymborskiej, podczas której nagrodzono autorkę najlepszej książki poetyckiej wydanej w języku polskim, którą została Magdalena Bielska. Wręczono również nagrodę za najlepsze tłumaczenie tomu poetyckiego wydanego w latach 2022–2023 – otrzymał ją Maciej Topolski, autor przekładu „Autobiografii czerwonego” Anne Carson (Wydawnictwo Ossolineum).

fot. Katarzyna Kukiełka, Adrian Pallasch, Borys Słuszniak

Twórczość Czesława Miłosza charakteryzuje bezkompromisowa „wnikliwość w ujawnianiu zagrożenia człowieka w świecie pełnym gwałtownych konfliktów” – tak uzasadniano przyznanie autorowi Literackiej Nagrody Nobla w 1980 roku. Dziś wracamy do jego utworów za sprawą decyzji Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, który ustanowił rok 2024 Rokiem Czesława Miłosza.

Jeden z najważniejszych polskich autorów XX wieku w swojej twórczości wnikliwie analizował i ujawniał największe problemy i kryzysy współczesności. Jego teksty w obliczu gwałtownych konfliktów zdają się być niezwykle aktualne i interwencyjne. W tym roku przypada 20. rocznica śmierci poety. Rok Czesława Miłosza to moment upamiętnienia niezwykle różnorodnego pisarstwa noblisty i czas wyjątkowych wydarzeń kulturalnych i literackich w całej Polsce.

Przedstawiamy wybrane działania realizowane przez Krakowskie Biuro Festiwalowe – operatora programu Kraków Miasto Literatury UNESCO, Bibliotekę Narodową oraz wydawnictwo Znak.

Imieniny Jana Kochanowskiego
29 czerwca, godz. 11.00

Bohaterem tegorocznej edycji Imienin Jana Kochanowskiego w Warszawie, czyli literackiego pikniku Biblioteki Narodowej, został nie kto inny, jak właśnie Czesław Miłosz. W programie warszawskiego wydarzenia znalazły się spotkania:

Miłosz. Powrót – o próbie nowego spojrzenia na Czesława Miłosza rozmawiać będą Joanna Miłosz-Piekarska i Michał Szymański
Noblista do Noblistki – o korespondencji Wisławy Szymborskiej i Czesława Miłosza opowiada Michał Rusinek, listy czytają Magdalena Walach i Jerzy Radziwiłowicz
Wspominając poetę – Czesława Miłosza wspominać będę Andrzej Franaszek i Adam Michnik

Ponadto w otwartym dla publiczności Pałacu Rzeczypospolitej będzie można oglądać ekspozycję poświęconą poecie. Znajdą się na niej rękopisy i osobiste pamiątki noblisty. Wystawa Miłosz. Powrót potrwa do 10 października.

Więcej informacji>>>

Festiwal Miłosza

Od 30 czerwca do 7 lipca

W tym roku krakowski festiwal przebiega pod hasłem Ocalenie – od tytułu jednego z tomów Czesława Miłosza. Najnowsza odsłona krakowskiego święta poezji będzie trwała aż osiem dni. Wydarzenie organizowane przez Krakowskie Biuro Festiwalowe rozpocznie się 30 czerwca, w 113. rocznicę urodzin poety, i zbiegnie się z uroczystymi obchodami Roku Czesława Miłosza. Nie zabraknie spotkań poświęconych poecie:

30 czerwca, godz. 10.00 – spacer literacki po Krakowie szlakiem Czesława Miłosza
30 czerwca, godz. 14.00 – Konfrontacje i rewizje: Miłosz i Gombrowicz. Kultura na uchodźstwie
5 lipca, godz. 20.00 – Swir by Miłosz. Czytanie wierszy Anny Świrszczyńskiej w wyborze Czesława Miłosza
6 lipca, godz. 19.00 – premiera polskiego przekładu książki Miłosz w Kalifornii autorstwa Cynthii L. Haven
7 lipca, godz. 13.30 – premiera Korespondencji 1965–2003 Tymoteusza Karpowicza i Czesława Miłosza